Uyku Problemleri

UYKU PROBLEMLERİ

Akşam oldu. Çocuğunuzun uyku saati geldi. 20.30 civarlarında onu yatağa götürdünüz. Bir masal okudunuz. Iyi geceler, tatlı rüyalar dilediniz birbirinize. Siz de yorucu bir günün ardından kendi işlerinizi hallettiniz ve eşinizle sohbet edip ayaklarınızı uzatıp dinlenme hayali kuruyorsunuz. Ama ne yazık ki bunları yapmak yerine bütün akşam çocuğunuzun odasına gide gele geçiriyorsunuz. ” anne, bana bir masal daha okur musun? Bu akşam sizin yatağınızda uyumak istiyorum. Anne gel yatağımın altında canavar var.Televizyonda güzel bir film var ona biraz daha bakabilir miyim? ” gibi çağrılarla bir de bakıyorsunuz ki saat 23.30 olmuş.

Peki çocuklar neden uyumak istemezler?

  • Duygusal ihtiyaçlarının tam olarak karşılanmaması:Anlatacakları olan çocuk uyumak istemez. Bütün gün anne babasını görememiş  bir çocuk doğal olarak, akşam sizinle vakit geçirmek isteyecektir. Sizi özlediği için yatağa gitmek istemez.
  • Düzenli uyku saatinin olmaması
  • Sıkıntılı, korkutucu rüyalar:Sıklıkla anksiyete, depresyon, stres ve korku ile ilişkili uyku problemleri, gece terörü, kabuslar
  • Kontrolü ele almak istemesi: Aşırı baskıcı anne-baba tutumuna ya da çatışmalı ev ortamına tepki olarak kendi bireyselliğini göstermek adına uyumayı reddebilir. Ona da karar verme hakkı tanıyın. Örneğin “kırmızı başlıklı kız masalını mı istersin yoksa küçük kara balık masalını mı?” Ya da “uyumadan önce süt mü içmek istersin yoksa  meyve suyu mu?” gibi sorularla onunda karar verici olmasını sağlayın. Ayrıca uyku konusunda bir seçim hakkı olmadığını da anlayacaktır.
  • Uyku ihtiyacı hissetmemesi: Gün içerisinde uyuyorsa veya yeterince enerji harcamıyorsa uyumakta zorluk çekebilir. Gün içerisinde yeterince enerji harcadığından emin olun.
  • İlgi çekme ihtiyacı

 

Sık Görülen Uyku Problemleri Nelerdir?

Kabuslar:  Genellikle 2 yaş sonrasında görülür. Çocuk ağlayarak uyanır, bağırır, endişelidir, yardım ister ve genellikle sabah uyandığında rüyasını hatırlar ve anlatabilir. Çocuğun gündelik hayatında başa çıkamadığı, yoğun ve sıkıntılı dönemlerde gelişir. 4-5 yaş döneminden sonra giderek azalır. Çocuk kabus anında uyandırılmamalıdır. Kendi kendine uyandıktan sonra sakinleştirilmeli, dikkati başka yöne çekilmeli ve tekrar uykuya dalması sağlanmalıdır. Anne-baba yatağına alınmamalı, odası değiştirilmemelidir.

Gece Terörü: Çocuk uyanır, ağlar, bakışları dalgındır. Korkmuş ve solgun bir yüz ifadesine sahiptir. Terleme ve çarpıntı da olabilir. Uyanık görünüyor olmasına rağmen uyanmaz, çevresini tanımaz, tekrar uyur ama sabah uyandığında da hiçbir şey hatırlamaz. Çocuğun bu süreçte kendine zarar vermemesi sağlanmalıdır.

Uyurgezerlik: Çocuk kalkıp gezinir (10-30 dakika) ve tekrar uykusuna geri döner. Çocuk uyandırılmamalı ve bu süreçte çevresel tehlikelerden koruyarak yeniden yatağa dönmesine yardımcı olunmalıdır.

Uyku Düzeni Oluşturmak ve Kaliteli Bir Uyku İçin Ailelere Öneriler

  • Öncelikle uyku için sessiz, sakin ve karanlık bir ortam olmalıdır. İçerden en sevdiği çizgi filmin sesi gelirken ya da evde misafirleriniz varken uyumasını beklemeyin.
  • Rutin oluşturun. Örneğin uyumadan önce dişlerini fırçalayıp anne babasını öperek yatağa gitmesi, masal okunması gibi. Bu rutinleri ona hatırlatabilirsiniz.”Diş fırçalaman için son 5 dakikan var canım.” gibi.
  • Değişmeyen bir uyku planı yapın. Her gün aynı saatte uyuyup aynı saatte uyumasını sağlayın.
  • En sevdiği oyuncağını ya da battaniyesini yanına almasına izin verebilirsiniz. Kendini daha iyi ve güvende hissedecektir.
  • Sizinle beraber uyumak isteyebilir fakat bu konuda kararlı olun. 5 dakikalık aralıklarla onu ziyaret edeceğinizi söyleyin ve buna uyun. Sert değil ama kararlı olun.
  • Uyumadan önce gününün nasıl geçtiği üzerine sohbet edebilirsiniz.
  • ilk gün mucizevi şekilde uyuyacağını düşünmeyin. Davranış kazanılana kadar kademeli olarak ilerleyin ve sabırlı olun.
  • İstenilen davranışı yaptığında ödüllendirin. Örneğin 3 gece üst üste uyumakta zorluk çekmezse onu en sevdiği parka götürerek ödüllendirin.
  • Yaptığınız her şeye rağmen uyumayı hala reddediyorsa bunun nedenleri üzerine konuşabilirsiniz ve bir uzmandan yardım alabilirsiniz.